Leesbare kopie van https://www.donateursbelangen.nl/blogitem/goed-doel-gebruikt-niet-bestaande-mensen-in-fondsenwervende-campagne/r/jrEOiCuoQTG6Ty, gemaakt voor AI-agents en crawlers. Overzicht
Goed doel gebruikt niet-bestaande mensen in fondsenwervende campagne: ethisch of verwerpelijk?
- fondsenwerving
24-12-2025
In de nieuwe campagne van Stichting Long Covid vertellen patiënten Lotte (12), Milan (20) en Sabine (41) hoe hun leven stilligt door hun ziekte.
Voor meer informatie over de campagne, zie deze pagina op de website van Stichting Long Covid: https://www.stichtinglongcovid.nl/nieuws/lockdown-campagne.
De beelden zijn bedoeld om de kijker ertoe te bewegen een donatie te doen. Maar Stichting Long Covid, een CBF-Erkend goed doel, heeft fictieve personages gebruikt om Lotte en Milan te creëren: alleen Sabine blijkt een echt mens te zijn.
Met wat doorklikken kom je bij de verantwoording. De stichting stelt: ‘Long covid heeft zo’n grote impact op het dagelijks leven dat veel patiënten niet in staat zijn om deel te nemen aan campagnes, zeker niet aan foto- of filmopnames. Daarom zijn Lotte en Milan gefingeerde personen en fictieve namen, gebaseerd op echte ervaringen van patiënten.’
Directeur Judith Madigan van Brandoutloud, een communicatiebureau gespecialiseerd in goede doelen, noemt dat ‘ethisch niet loepzuiver’. Omdat ‘het lang duurt voor je uiteindelijk leest dat het gaat om personen die niet bestaan. Je bent dan al langs de doneerknop gekomen en voornemens om 10, 25 of 50 euro te geven’.
In de Kwestie legt het AD haar lezers een vraag of stelling voor. Op 24 December 2025 was het de volgende vraag: Ik doneer ook als een goed doel niet-bestaande mensen in de campagne gebruikt om geld te werven.
De uitkomst (poll staat nog open, zie: https://www.ad.nl/praat-mee/praat-mee-ik-doneer-ook-als-goed-doel-niet-bestaande-mensen-in-de-campagne-gebruikt~abe7b379/) laat deze uitkomst (vooralsnog) zien:
Meer dan 80 procent van de stemmers vindt het lastig of niet kunnen dat er gefingeerde personen en fictieve namen worden gebruikt om mensen over te halen geld te doneren.
Het CBF houdt toezicht op goede doelen die zich vrijwillig laten toetsen op basis van normen opgesteld door de Commissie Normstelling. Dankzij Stichting Donateursbelangen zijn er sinds 1 januari 2025 voor het eerst normen vastgesteld rondom fondsenwerving in deze normen. Maar dit is een zogenaamde principle based norm zonder toelichting wat nu wel en niet daadwerkelijk toegestaan is.
De norm luidt: Het Goede Doel werft zodanig, dat het geefvertrouwen en de geefbereidheid van donateurs, andere gevers en vrijwilligers aan Goede Doelen niet worden geschaad.
De uitslag van de poll laat duidelijk zien dat veel mensen vinden dat het onethisch is fondsen te werven met behulp van gefingeerde personen en fictieve namen die een geefvraag stellen om mensen over te halen geld te doneren.
Stichting Donateursbelangen is al een tijdje in gesprek met het CBF rondom regels met betrekking tot AI gebruik door goede doelen. Los van AI geldt hetzelfde voor fictieve personages (acteurs) die zich voordoen dan iemand anders. Op basis van datgene wat nu gebeurd is bij Stichting Long Covid geldt dat we een en ander nu opnieuw gesignaleerd hebben met daarbij gestelde vragen in het belang van gevers en vanuit het donateursperspectief. Ook bij de Commissie Normstelling is een en ander gesignaleerd met daarbij gestelde vragen omdat het hier om een CBF-Erkend goed doel gaat en de normen geen toelichting geven of kennen met betrekking wat wel/niet toegestaan is en wordt bij fondsenwerving door goede doelen. Dit terwijl in ons omliggende landen hier hele duidelijke regels voor zijn vastgesteld.
De signalen zijn via de volgende URL's te vinden:
- Signaal gedeeld met vragen bij het CBF: https://www.donateursbelangen.nl/signaal/campagne-raakt-gevoelige-snaar-maar-twee-van-drie-zieke-hoofdpersonen-blijken-niet-echt-te-bestaan/r/7nFEMXOnVC7bud
- Signaal gedeeld met vragen bij de Commissie Normstelling: https://www.donateursbelangen.nl/signaal/signaal-twee-van-drie-zieke-hoofdpersonen-blijken-niet-echt-te-bestaan/r/Q4hU08CVpPoMRO
Bijlage(n)
-
Jordan van Bergen
Directeur-bestuurder Stichting Donateursbelangen
"Dit blogitem is geschreven door een mens waarbij de inhoud mogelijk gedeeltelijk is verbeterd en aangevuld door en met behulp van kunstmatige intelligentie (AI)."
Terug naar alle blogitems