Leesbare kopie van https://www.donateursbelangen.nl/privacyschending, gemaakt voor AI-agents en crawlers. Overzicht

Privacyschending door goede doelen?

Wat doen goede doelen via fondsenwervingspraktijken in het kader van privacy wat niet door de beugel kan?


1. Goede doelen rangschikken donateurs op basis van vermogen


Sommige goede doelen profileren hun donateurs op basis van hun vermogen. Ze huren bedrijven in om inkomen, waarde van onroerend goed, levensstijl en zelfs iemands vriendschapskringen te onderzoeken om de meest rijke en waardevolle donateurs te vinden. Deze bedrijven identificeren ook donateurs waarvan zij vinden dat liefdadigheidsinstellingen hun fondsenwerving moet richten op deze personen, omdat de kans het grootst is dat ze geld nalaten in hun testament. Dit noemen ze nalatenschappen profiling.


Wat is hier mis mee?

Donateurs zijn zich niet bewust van deze praktijk. Als je niet weet dat het gebeurt, kun je er ook geen bezwaar tegen maken. Stichting Donateursbelangen vraagt zich af of deze praktijk juridisch wel door de beugel kan, aangezien hier geen sprake is, zo (b)lijkt van het door de AVG vereiste “gerechtvaardigd belang” bij profilering door goede doelen.


2. Informatie over jou vinden die jij niet hebt verstrekt


Sommige liefdadigheidsinstellingen huren bedrijven in om ontbrekende informatie op te sporen of verouderde informatie in hun databases bij te werken. Deze bedrijven gebruiken informatie die door de donateur is verstrekt om nieuwe gegevens op te sporen of hiaten op te vullen. Ze kunnen bijvoorbeeld jouw oude telefoonnummer gebruiken om jouw nieuwe te vinden of ze kunnen jouw e-mailadres, mobiele nummer of IBAN-rekeningnummer gebruiken jouw postadres op te sporen.


Wat is hier mis mee?

Als donateur heb je het recht om te kiezen welke persoonlijke informatie je verstrekt en je hoeft jouw gegevens bij een goed doel niet bij te werken als je dat niet wilt. Liefdadigheidsinstellingen kunnen de aanvullende informatie die ze ontdekken, waarvan jij niet weet dat ze die hebben, gebruiken om bijvoorbeeld contact met jou op te nemen om het donatiebedrag te verhogen of vaker dan nu het geval is te gaan geven.


3. Verplicht persoonsgegevens vragen bij doneren


Sommige goede doelen (70+ van de door Donateursbelangen 300 onderzochte organisaties bijvoorbeeld) vragen bij eenmalig doneren verplicht om postcode & huisnummer. Sommige goede doelen profileren hun donateurs op basis van deze informatie door bij externe dataleveranciers op basis van het gedeelde postcode + huisnummer extra kenmerken over jou als donateur vast te leggen. Je mag en kunt niet doneren via online donatieformulieren die deze persoonsgegevens verplicht vragen.


Wat is hier mis mee?

Als donateur heb je het recht om te kiezen welke persoonlijke informatie je verstrekt. In dit geval ben je verplicht bij doneren jouw postcode + huisnummer te delen. Donateurs zijn zich niet bewust dat op basis van deze informatie externe data ingekocht wordt waarmee jij als donateur geprofileerd kunt worden. Als je niet weet dat het gebeurt, kun je er ook geen bezwaar tegen maken. Gevers moeten anoniem kunnen doneren binnen wet- en regelgeving, zeker bij eenmalige donaties.


4. Jouw gegevens worden gedeeld met andere goede doelen, zonder grondslag


Het was gebruikelijk dat sommige liefdadigheidsinstellingen via een externe organisatie informatie over donateurs uitwisselden met andere liefdadigheidsinstellingen om meer informatie te krijgen over potentiële donateurs. Het is niet duidelijk of dit nog steeds gebeurt maar de kans is zeker aanwezig omdat data van donateurs en dus persoonsgegevens gedeeld worden met externe partijen. Hier is vaak sprake van een grijs gebied.


Wat is hier mis mee?

Je kunt ervoor kiezen om liefdadigheidsinstellingen jouw gegevens met andere organisaties te laten delen, maar liefdadigheidsinstellingen moeten duidelijk maken wie deze organisaties zijn – een dierenliefdadigheidsinstelling kan jou bijvoorbeeld vragen om hen jouw gegevens te laten delen met andere dierenwelzijnsorganisaties of het kan de specifieke andere liefdadigheidsinstellingen noemen waar ze jouw persoonsgegevens aan doorgeven. Sommige liefdadigheidsinstellingen weten echter niet met wie ze jouw gegevens delen.


Supporters van liefdadigheidsinstellingen voor dieren zouden bijvoorbeeld hun informatie kunnen laten delen met dakloze, humanitaire of religieuze liefdadigheidsinstellingen, terwijl de supporters alleen ervan uit gingen dat hun informatie zou worden gedeeld met andere liefdadigheidsinstellingen voor dieren. Dit is onaanvaardbaar delen van gegevens. Sommige goede doelen weten niet eens of de informatie één of honderd keer is gedeeld. Dit kan resulteren in veel ongewenste liefdadigheidsmarketing. Zonder voorafgaande expliciete, geïnformeerde en specifieke toestemming mogen goede doelen nooit persoonsgegevens van donateurs met andere goede doelen delen. Goede doel A kan immers een keurige club zijn, maar Joost mag weten wat goede doelen B t/m Z vervolgens met al die info doen als het gedeeld wordt.


Ik denk dat ik getroffen ben, wat kan ik doen?


Melding maken bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).

Als jij je zorgen maakt dat goede doelen in Nederland jouw persoonsgegevens niet correct verwerken of hebben behandeld, kun je jouw klacht melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Klaag je over de verwerking van je eigen persoonsgegevens bij de AP, dan bestempelt de AP dit als klacht.


Drie manieren om je klacht in te dienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens


1. Meldformulier

De handigste manier is via dit meldformulier op de AP-website.


2. Brief sturen naar de AP

Je kunt ook een brief sturen naar Autoriteit Persoonsgegevens, Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag. (Liefst getypt, maar handgeschreven mag ook, mits je zorgt dat je epistel goed leesbaar is.) Vermeld hierin:

3. Bellen met de AP

Als je moeite hebt met lezen of schrijven dan kun je de AP ook bellen: 088 - 1805 250.


Je kunt je klacht zowel in het Nederlands als in het Engels indienen. Als je twijfelt of je je klacht wil / kunt indienen, bel dan ook eerst even het bovengenoemde telefoonnummer.


Melding maken bij het CBF, "toezicht(houder)" op goed doen.


Het melden van een klacht met betrekking tot bovenstaande zaken heeft op het eerste gezicht geen zin bij het CBF. Dit omdat het CBF via zelfregulering zich toezichthouder op goede doelen noemt maar geen boetes kan uitdelen en in de praktijk bovenstaande schendingen van privacy gedoogd en deze praktijken "okay" vindt. Waarom het toch verstandig is om de klacht ook bij het CBF te melden is de volgende reden: Mocht er iets mis zijn, dan spreekt het CBF de betreffende organisatie hierop aan en maken ze afspraken om de gemaakte fouten te herstellen. Indien nodig zetten ze een CBF-Erkend goed doel onder verscherpt toezicht en in het uiterste geval trekken ze de Erkenning in. Dit betekent dus niet dat jouw klacht met betrekking tot privacyschending bij het CBF tot een boete zal leiden maar hoe meer meldingen van privacyschending het CBF ontvangt hoe eerder het CBF zal gaan optreden is de verwachting.


Melding maken bij Stichting Donateursbelangen


Het melden van een klacht met betrekking tot bovenstaande zaken kan ook direct bij Stichting Donateursbelangen via de button KLACHT bovenin de navigatie op deze website. Wij schatten dan de melding in op inbreuk op persoonsgegevens en jouw privacy en laten weten of dit kans van slagen heeft om dit te melden bij de AP zoals hierboven beschreven. We zullen ook collega privacy organisaties raadplegen of het in jouw geval om privacyschending gaat.

Kan ik iets doen om mezelf te beschermen?


Jij hebt rechten wanneer non-profit organisaties met jouw persoonsgegevens omgaan. Wanneer non-profit organisaties jouw informatie verzamelen, moeten ze normaal gesproken open zijn over de reden waarom ze deze verzamelen, deze alleen gebruiken op een manier die redelijk is zoals je zou verwachten, en mogen ze deze niet gebruiken op een manier die oneerlijk is voor jou.


Stel jezelf bij het afgeven van je persoonsgegevens aan een non-profit organisatie de volgende vragen:


Controleer de privacyverklaring van een non-profit organisatie om erachter te komen wat deze van plan is met jouw informatie te doen. Een privacyverklaring, ook wel een privacybeleid of -policy genoemd, zou jou moeten vertellen wie jouw informatie verzamelt, waarvoor dit zal worden gebruikt en of de informatie zal worden gedeeld met andere organisaties.


Als de bedoelingen niet duidelijk zijn, vraag het dan aan de betreffende non-profit organisatie voordat je persoonlijke informatie verstrekt, vooral als deze gevoelig is. Non-profit organisaties willen mogelijk jouw persoonlijke informatie gebruiken om je marketing te sturen of jouw gegevens aan andere bedrijven doorgeven ten behoeve van marketing. Ze moeten jou de kans geven om je aan of af te melden voor het ontvangen van dergelijke informatie.


Als je klachten hebt over hoe een organisatie met jouw gegevens is omgegaan, dien je jouw klacht in eerste instantie bij hen neer te leggen. Als de organisatie jouw klacht over informatierechten niet heeft kunnen of willen oplossen, kun je de kwestie melden zoals hierboven uitgelegd.