Leesbare kopie van https://www.donateursbelangen.nl/blogitem/tina-nijkamp-plaatst-kritische-kanttekeningen-bij-televisieacties-voor-het-goede-doel/r/j9NYOZR53MRL9C, gemaakt voor AI-agents en crawlers. Overzicht

Tina Nijkamp plaatst kritische kanttekeningen bij televisieacties voor het goede doel

15-06-2026

Het is een bekend tafereel op de vroege avond: de presentatoren van RTL Boulevard kijken met een serieuze, meelevende blik in de camera. Tussen de entertainmentnieuwtjes door wordt er intensief actie gevoerd. Het doel? Rugzakken inzamelen voor brugklassers die opgroeien in armoede. Een prachtig initiatief, zou je denken. Maar mediakenner en kijkcijfer-expert Tina Nijkamp plaatst in haar podcast Tina’s TV Update kritische kanttekeningen bij dit soort televisieacties. Want hoe solidair en transparant zijn de betrokken partijen aan de desk eigenlijk zelf?

"Geef, geef, ze hebben het nodig!"

In haar podcast steekt Tina haar irritatie over de inzamelingsactie niet onder stoelen of banken. Wat haar met name stoort, is de eenzijdige druk die bij de kijker wordt neergelegd. "Mensen worden gevraagd om geld te schenken, maar zelf vertellen ze nooit hoeveel ze bijdragen," legt Tina uit. Hoewel presentatrice Bridget Maasland in de uitzending vluchtig opmerkte dat het Boulevard-team 'zelf ook naar de site gaat', blijft het concrete bedrag in nevelen gehuld.

Volgens Tina voelt het voor de kijker bijna als een verplichting wanneer vermogende BN'ers vanaf een glanzend podium roepen: "Geef, geef, ze hebben het nodig!", terwijl de transparantie over hun eigen gulle giften ontbreekt. Of het nu gaat om rugzakken in de zomer of grote kerstacties in de winter; de oproep is altijd luid, maar de eigen bijdrage blijft onzichtbaar. Stichting Donateursbelangen benadrukt overigens dat het voor geen enkele gever of donateur, inclusief BN'ers, een vereiste hoeft te zijn om tot achter de komma in euro's openbaar te maken wat er precies is bijgedragen aan een goed doel.

De rugzak campagne

Het Armoedefonds en RTL Boulevard kwamen samen in actie voor kinderen die opgroeien in armoede. Bij hen thuis is namelijk niet altijd geld voor schoolspullen. Hierdoor kunnen ze niet altijd meedoen op school. Met elke 50 euro wordt één kind geholpen met een rugzak vol schoolspullen. Van 8 tot en met 12 juni 2026 stond elke uitzending van RTL Boulevard in het teken van schoolspullen. Het doel: 10.000 kinderen in armoede een goede start geven in de brugklas, met een gevulde rugzak. In totaal zijn er volgens de website van het Armoedefonds 13.015 rugzakken opgehaald wat overeenkomst met een opbrengst van zo'n 650 duizend euro.

Wie betaalt wat? De financiële Black Box

De kritiek reikt echter verder dan alleen de moraalridderij aan de desk. Bij dit soort grootschalige media-campagnes is er achter de schermen sprake van een flinke financiële ondoorzichtigheid. RTL Boulevard voert deze actie specifiek vóór het Armoedefonds, maar nergens in de uitzendingen wordt direct duidelijk of en hoeveel het Armoedefonds zelf financieel bijdraagt aan de realisatie en promotie van deze specifieke campagne.

Veel belangrijker nog is de vraag wat er achter de schermen tussen de zender en het goede doel is afgesproken. Wat ontvangt RTL, of de producent, commercieel gezien om kostbare zendtijd in te ruimen en uitgebreid voor het Armoedefonds in actie te komen? Zolang die geldstromen en contracten niet openbaar worden gemaakt, blijft het gissen hoeveel van de maatschappelijke betrokkenheid puur ideëel is en welk deel simpelweg een zakelijke transactie betreft. Stichting Donateursbelangen heeft navraag gedaan bij het Armoedefonds, RTL en Ad Alliance (mediapartner) en vooralsnog heeft alleen het Armoedefonds gereageerd met de volgende reactie: "Helaas kunnen we hier geen uitspraken over doen".

Een nare smaak door de blik achter de schermen

De scepsis van Tina tegen dit soort tv-inzamelingen is destijds ontstaan toen ze zelf achter de schermen meekeek bij de legendarische 5 Uur Show. "Ik snap dat het allemaal goede bedoelingen zijn, maar er komen ook heel veel kosten bij kijken die eerst weer van die opbrengst moeten worden afgehaald," onthult Tina. Denk aan het produceren van emotionele video-items en dure reizen. In haar tijd bij de 5 Uur Show vloog een presentator bijvoorbeeld speciaal naar Afrika om ter plaatse te filmen. "Daar worden allemaal kosten voor gemaakt. Dat wordt er eerst nog weer van afgehaald en dán pas hou je het geld over."

Door de optelsom van onduidelijke contracten, productiekosten en de morele druk op de minima, houden dit soort televisieacties voor haar altijd een 'minere smaak' in de mond. Haar advies aan gevers is dan ook simpel: als je wilt bijdragen aan een warm maatschappelijk doel, sla de ronkende televisieshows dan over. Maak je gift simpelweg rechtstreeks over naar een stichting. Zo weet je tenminste zeker dat elke euro direct terechtkomt bij het kind dat die rugzak zo hard nodig heeft.

Stichting Donateursbelangen deelt deze mening. Het is altijd beter om zelf direct geld over te maken aan een goed doel. Echter, door de externe psychologische druk via zo’n TV-campagne geldt wel dat mensen op de hoogte worden gebracht wat een goed doel doet. Zonder deze campagne hadden veel mensen die gedoneerd hebben wellicht niet direct aan het Armoedefonds gedoneerd.

Waarom geheimzinnigheid averechts werkt bij tv-acties

Wanneer een goed doel op de vraag “Is er betaald voor deze zendtijd?” reageert met “Helaas kunnen we hier geen uitspraken over doen”, schuurt dat direct met de basisprincipes van de goededoelensector. In een sector die volledig draait op vertrouwen, is onvoorwaardelijke openheid over de inzet van donateursgeld een absolute noodzaak. Geheimzinnigheid voedt achterdocht, terwijl de realiteit vaak heel legitiem en zakelijk uit te leggen valt. Ad Alliance laat weten via haar Team Lead Communicatie: er staat al een reactie online van het Armoedefonds. Daarom zien wij af van een reactie in het artikel.

Door te zwijgen over de kosten blijft er onnodige ruis ontstaan, terwijl open kaart spelen juist begrip kweekt. Media-inkoop is immers een zakelijke realiteit, ook voor non-profits.

De realiteit van de kosten

Zendtijd en programma-integratie op een zender als RTL 4 zijn simpelweg niet gratis. Achter de schermen van zo'n intensieve campagneweek gaan serieuze budgetten schuil. Bij de gezamenlijke actieweken van het Armoedefonds en RTL Boulevard, zoals de jaarlijkse schoolspullenactie voor de rugzakken, verloopt de zakelijke en financiële overeenkomst via Ad Alliance. Ad Alliance is de exclusieve advertentieverkooporganisatie en mediapartner van RTL Nederland. De samenwerking is officieel opgezet als een zogenaamd branded content partnership.

Om een realistisch beeld te schetsen zonder te verzanden in een oeverloos prijzenspel, vallen deze kosten grofweg uiteen in drie posten:

  1. Media-inkoop & Integratie: De kosten om dagelijks minutenlang live in de uitzending te worden besproken op het best bekeken tijdslot van de vooravond.
  2. Sponsoring (Billboarding): De vermeldingen vlak voor en na de reclameblokken (“Mede mogelijk gemaakt door...”).
  3. Productie & Online: De kosten voor de cameraploegen die de reportages op locatie maken en de promotie op social media.
De mediakorting: Wel is het belangrijk te vermelden dat commerciële zenders en media-exploitanten aan erkende goede doelen vaak substantiële 'charity-kortingen' verlenen. Hierdoor betaalt een fonds in de praktijk slechts een gedeelte van de commerciële marktwaarde, of krijgt het extra zendtijd cadeau. Maar juist door hier niet transparant over te zijn, blijft het publiek in het ongewisse en overschat men de daadwerkelijke kosten.

De rekensom: Hoe erg is die investering nu écht?

Om de discussie in het juiste perspectief te plaatsen, moeten we kijken naar de opbrengst versus de gemaakte kosten. Tijdens de actieweek zijn er 13.015 rugzakken opgehaald, wat staat voor een directe economische en maatschappelijke waarde van € 650.750.

Als we de productiekosten op € 150.000 mediawaarde realistisch inschatten geldt dat met ingeschatte korting van pak hem beet 50% we op een totaalbedrag van € 75.000 uitkomen, hoe verhoudt zich dat dan tot het resultaat?

Totale maatschappelijke opbrengst € 650.750 (100%) minus geschatte totale campagnekosten € 75.000 (~11,5%) = Netto opbrengst voor de doelgroep € 575.750 (~88,5%).

Een kostenpercentage van ruim 11% om een landelijk miljoenenbereik te genereren en meer dan 13.000 kinderen te helpen, is bedrijfseconomisch gezien een uitstekend resultaat. Het is onder de streep een uiterst efficiënte manier van fondsenwerving als dit ook daadwerkelijk de kosten zijn geweest. Doordat goede doelen, medapartners en (commerciële) omroepen niet willen vertellen welke kosten gemaakt worden blijft het gissen.

Kort na het plaatsen van dit blogitem zijn we via via benaderd met de opmerking dat de kans groot is dat het hier om een aanzienlijk hoger bedrag gaat waarbij en onder andere Tina Nijkamp aangeeft dat 75.000 euro voor zo'n campagne erg laat ingeschat is. Anderen die ons benaderd hebben gaan uit van minimaal 2 ton voor deze campagne.

Het is dan ook volkomen onnodig om deze kosten te verzwijgen. Sterker nog: door er geheimzinnig over te doen, overschaduwt de ruis over de 'geheime deal met RTL' het maatschappelijke resultaat van de actie. Openheid over de investering had deze discussie direct in de kiem gesmoord.

Het komt uiteindelijk neer op één gouden regel in de filantropie: de gever heeft recht op het volledige verhaal.

Bron(nen):

Foto: Henrikewillemina via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Bijlage(n)

-

Jordan van Bergen

Directeur-bestuurder Stichting Donateursbelangen

"Dit blogitem is geschreven door een mens waarbij de inhoud mogelijk gedeeltelijk is verbeterd en aangevuld door en met behulp van kunstmatige intelligentie (AI)."

Terug naar alle blogitems

Media lightbox dialog. Press left and right arrow keys to navigate, Home key to go to the first item, and End key to go to the last item.