Leesbare kopie van https://www.donateursbelangen.nl/blogitem/reactie-stichting-donateursbelangen-naar-aanleiding-antwoorden-op-kamervragen-kanjer-wens/r/eEaQprsxU0mPZp, gemaakt voor AI-agents en crawlers. Overzicht
Reactie Stichting Donateursbelangen naar aanleiding beantwoording vragen door het kabinet over de weigering van een stichting om openheid van zaken te geven
- kamervragen
12-06-2025
Het kabinet heeft antwoorden gegeven over de weigering van Stichting Kanjer Wens om openheid van zaken te geven over de financiële afwikkeling van de stichting en het vermogen dat mede bestaat uit giften van derden.
De gestelde vragen en antwoorden van het kabinet zijn hier online op te vragen: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/kamervragen/detail?id=2025Z07484&did=2025D27191
De beantwoording laat zien dat naar de mening van het kabinet alles al goed geregeld is rondom de afwikkeling en financiële transparantie bij liquidatie van een ANBI, vereniging of stichting. Dit kan op papier wel goed geregeld zijn zoals in het geval een donateur vermoedt dat er fraude is gepleegd met zijn of haar donatie, hij of zij een beroep kan doen op vernietiging van de donatie. Dit wil echter niet zeggen dat een en ander makkelijk voor particuliere donateurs is. Zo kan vernietiging van een donatie alleen via de rechter. Veel particuliere donateurs zullen deze weg niet (kunnen) bewandelen omdat de kosten niet opwegen tegen de donatiegelden die gegeven zijn. Bij Stichting Donateursbelangen is ook niet bekend of er ooit een particuliere donateur in Nederland geweest is die om vernietiging van een donatie via de rechter heeft gevraagd.
De Belastingdienst | ANBI-team
Er wordt door het kabinet verwezen naar de Belastingdienst waar ANBI's die geliquideerd worden en/of waarvan de ANBI-status is ingetrokken verplicht informatie moeten delen. Deze informatie is echter NIET beschikbaar voor particuliere donateurs en navraag bij de belastingdienst of het ANBI-team door particuliere donateurs rondom de afwikkeling van een ANBI's die geliquideerd worden en/of waarvan de ANBI-status is ingetrokken zullen altijd met de standaard zin beantwoord worden dat de Belastingdienst of het ANBI-team NIET op individuele gevallen in kan gaan.
Anders gezegd: als particuliere donateur heb je NIETS aan de huidige ANBI-regelgeving met betrekking tot de financiële transparantie bij liquidatie van een ANBI omdat de Belastingdienst dit niet transparant deelt met het publiek en in het donateursbelang hoe de financiële afwikkeling van een ANBI heeft plaatsgevonden en waar de donatiegelden uiteindelijk terechtgekomen zijn bij een batig saldo.
De enige manier die overblijft, als individuele particuliere donateur die informatie boven water wil krijgen over goede doelen die gestopt zijn met hun werkzaamheden, is je te richten tot de Kamer van Koophandel en overige mogelijke toezichthouders die wellicht wel deze informatie hebben en willen delen.
Kamer van Koophandel
De Kamer van Koophandel deelt normaliter alle informatie die het heeft over een organisatie tegen (geringe) betaling. Voor zover bekend geldt simpelweg dat met betrekking tot de Kanjer Wens stichting er geen jaarcijfers gedeponeerd zijn. Wat blijkt? Alleen vereniging en stichting met een onderneming die in 2 opeenvolgende boekjaren minimaal € 6 miljoen per jaar omzetten hoeven hun jaarcijfers bij de Kamer van Koophandel te deponeren. Voor actieve stichtingen geldt simpelweg als ze kleiner zijn dat er geen verplichting is om jaarcijfers bij de Kamer van Koophandel te deponeren.
In de beantwoording staat: Zowel in het geval van vereffening als in het geval van een turboliquidatie van een stichting bevat de wet verplichtingen om voornoemde informatie te laten registeren bij het handelsregister, zodat aldaar inzage in de financiële afwikkeling en/of vereffening door geïnteresseerden, zoals donateurs, mogelijk is. De Kanjer Wens stichting heeft dit voor zover bekend niet gedaan.
OM
De vraag is dan wat het OM gaat doen. Het OM komt in dit soort gevallen pas in actie is de verwachting als er aangifte gedaan wordt door donateurs of toezichthouders. Dat is in dit geval (nog) niet gedaan is de verwachting. In dit geval vindt Stichting Donateursbelangen dat alle verdenkingen voldoende zouden moeten zijn om als OM zelf onderzoek te doen zonder dat particuliere donateurs eerst zelf aangifte moeten doen of de gang naar de rechter maken. Het OM legt zelf op haar website uit: Het OM is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. In dit voorbeeld wordt zowat alles aangedragen aan het OM. Tijd dat het OM actie onderneemt.
De rol van toezichthouder CBF
Het CBF is een certificerende instantie die het keurmerk CBF-Erkend uitdeelt aan non-profitorganisaties in Nederland die de normen naleven zoals bepaald in de erkenningsregeling. De Kanjer Wens stichting had deze CBF-Erkenning totdat deze werd ingetrokken op 3 februari 2022. Wanneer een non-profitorganisatie de CBF-Erkenning heeft, betaalt zij jaarlijks een bijdrage voor de Erkenning. Deze bestaat uit een vast en, indien van toepassing, een variabel tarief gebaseerd op baten die vaak en voornamelijk via fondsenwerving binnenkomen. Op basis van de normen wordt er via zelfregulering toezicht gehouden op goed doen bij organisaties die zich vrijwillig laten toetsen geeft het CBF aan.
Op het moment dat er zaken niet meer kloppen wordt een CBF-Erkend goed doel onder verscherpt toezicht geplaatst en als het haar leven niet betert wordt de CBF-Erkenning ingetrokken. Dit is ook bij de Kanjer Wens stichting gebeurd. Echter is hier iets vreemds aan de hand. Vanaf het moment dat de CBF-Erkenning ingetrokken wordt geldt dat er geen informatie over het goede doel in kwestie meer op te vragen is op de website van het CBF en donateurs niet langer jaarverslagen of jaarcijfers kunnen opvragen. Het lijkt erop dat het CBF na intrekking van een CBF-Erkenning haar taak als toezichthouders ziet als afgerond maar eigenlijk geldt dat de taak als toezichthouder dan pas begint. Hoe wordt een en ander afgewikkeld en geldt dat de wet- en regelgeving wordt gevolgd en houden we donateurs op de hoogte als toezichthouder wat er op de achtergrond is gebeurd en waarom precies de erkenning is ingetrokken. Nee, is vooralsnog en helaas het antwoord. Ook hier komt het, we gaan niet op individuele gevallen in, snel naar boven terwijl het geefpubliek op het moment dat er iets mis is juist en volledig geïnformeerd moet worden door toezichthouders die kordaat optreden en zorgen dat alle regels rondom het stoppen van een non-profit nageleefd worden. Voor het CBF (b)lijkt een niet langer erkend goed doel geen asset meer te zijn waarbij het toezicht direct stopgezet wordt. Dit is niet in het belang van gevers. Het CBF zou juist aangifte moeten doen bij het OM als toezichthouder op basis van datgene wat er geconstateerd is maar omdat het CBF naar alle waarschijnlijkheid na intrekking CBF-Erkenning geen direct toezicht meer heeft gehouden heeft het ook geen idee wat er na de intrekking bij deze organisatie verder gebeurd is.
Conclusie Stichting Donateursbelangen naar aanleiding beantwoording vragen door het kabinet
- Een donateur heeft niets aan de ANBI-regelgeving omdat de Belastingdienst geen openheid van zaken geeft op het moment dat er misstanden zijn en de ANBI-status ingetrokken wordt. Dit omdat de Belastingdienst niet op individuele gevallen ingaat en geen informatie deelt rondom de beëindiging en vereffening van een ANBI-organisatie
- Een donateur zal bij de Kamer van Koophandel met betrekking tot deponering jaarcijfers en vereffening Kanjer Wens stichting niets vinden is de verwachting omdat de Kanjer Wens stichting niets gedeponeerd heeft, in strijd met de wet.
- Het OM moet proactief zelf onderzoek doen en haar eigen missie nastreven: Het OM is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De vraag is of het OM rondom Kanjer Wens stichting dit daadwerkelijk heeft gedaan of doet.
- Het CBF moet in het vervolg, als zij zichzelf als toezichthouder goed doen zien, bij intrekking van een CBF-Erkenning juist en beter toezicht gaan houden omdat op het moment dat zo'n erkenning ingetrokken wordt de donateursbelangen op het spel staan.
- Het CBF hoort naar de mening van Stichting Donateursbelangen als toezichthouder aangifte te doen bij het OM met betrekking tot de gang van zaken bij de Kanjer Wens stichting in plaats van 3 jaar later een moreel appel te doen.
- Het CBF hoort minimaal tot 5 jaar na intrekking van een CBF-Erkenning de beschikbare informatie over een CBF-Erkend goed doel, waaronder jaarcijfers, blijvend te delen met donateurs met daarbij vermelding waarom de CBF-Erkenning ingetrokken is.
- Donateurs die willen weten wat er met hun donatiegelden is gebeurd na 2022 worden door Stichting Donateursbelangen opgeroepen alsnog aangifte te doen zodat in het donateursbelang het OM alsnog en wellicht onderzoek gaat doen mocht dit nog niet het geval zijn.
- Donateurs die hun donatiegelden terug willen krijgen kunnen op basis van de beantwoording vanuit het kabinet en zoals eerder gedeeld met Omroep Flevoland om vernietiging van hun donatie vragen. Daarnaast zijn er nog meer aanknopingspunten aangeboden in de beantwoording. De belangrijkste: een donateur kan bij vermoedens van fraude aangifte doen van bijvoorbeeld oplichting.
Op papier is een en ander goed en in het belang van gevers uitgewerkt via wet- en regelgeving maar in de praktijk sta je als individuele particuliere donateur machteloos toe te kijken hoe het OM, de Belastingdienst, het ANBI-team en toezichthouders wegkijken op het moment dat toezicht noodzakelijk is in het belang van gevers. Dit komt ook naar voren in het kortgeleden gepubliceerde onderzoeksrapport van Stichting Donateursbelangen: Tekortkomingen in toezicht op goede doelen, zie: https://www.donateursbelangen.nl/blogitem/tekortkomingen-in-toezicht-op-goede-doelen/r/recOh06hanhOSBnWF
Voor het hele dossier rondom Stichting Kanjer Wens, zie:
14 februari 2022: Stichting Kanjer Wens Nederland ontbonden na ontuchtzaak oud-directeur. Bron: https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/273201/stichting-kanjer-wens-nederland-ontbonden-na-ontuchtzaak-oud-directeur
14 februari 2022: Toezichthouder CBF trekt Erkenning Stichting Kanjer Wens in. Bron: https://www.fondsenwerving.nl/nieuws/bericht/2022/02/14/Toezichthouder-CBF-trekt-Erkenning-Stichting-Kanjer-Wens-in
14 April 2025: Geen verantwoording, geen antwoorden: de stille verdwijning van Stichting Kanjer Wens. Bron: https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/423178/geen-verantwoording-geen-antwoorden-de-stille-verdwijning-van-stichting-kanjer-wens
14 April 2025: SP-Kamerlid trekt aan de bel over 'schrijnend' gebrek aan transparantie van Stichting Kanjer Wens. Bron: https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/423293/sp-kamerlid-trekt-aan-de-bel-over-schrijnend-gebrek-aan-transparantie-van-stichting-kanjer-wens
6 mei 2025: CBF roept op tot openheid over verdwenen donatiegeld Kanjer Wens. Bron: https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/425802/cbf-roept-op-tot-openheid-over-verdwenen-donatiegeld-kanjer-wens
19 mei 2025: Wat gebeurde er met het geld van Kanjer Wens? Donateursbelangen wil antwoorden, desnoods via rechter. Bron: https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/427373/donateursbelangen-via-rechter-opheldering-eisen-van-
Bijlage(n)
-
Jordan van Bergen
Directeur-bestuurder Stichting Donateursbelangen
"Dit blogitem is geschreven door een mens waarbij de inhoud mogelijk gedeeltelijk is verbeterd en aangevuld door en met behulp van kunstmatige intelligentie (AI)."
Terug naar alle blogitems