Leesbare kopie van https://www.donateursbelangen.nl/blogitem/de-gever-en-ontvanger-als-verdienmodel/r/Ujl2cZm96rM6ju, gemaakt voor AI-agents en crawlers. Overzicht

Doemaarnietdonnie

• inzamelingsacties

20-09-2026

Na het artikel en de tv-uitzending van EenVandaag over filmpjes waarin daklozen 'geholpen' worden voor de camera, is er veel te doen over de vraag hoe ver je hierin mag gaan. De makers van dit soort video's zeggen dat ze het goed bedoelen. Ze willen laten zien hoe fijn het is om iemand te helpen en een jongere generatie inspireren om in actie te komen. Maar wie beter kijkt naar organisaties zoals Doedoennie (bekend van het merk 'Donnie'), én naar individuele influencers die dezelfde methodes toepassen, ontdekt een heel ander verhaal.

De gever én de ontvanger als verdienmodel

In de wereld van filmpjes maken en geld ophalen geldt eigenlijk één duidelijke regel: help iemand omdat diegene hulp nodig heeft, niet om er zelf beter van te worden.

Dit gaat inmiddels veel verder dan Donnie alleen. Ook individuele influencers maken zich hier op grote schaal schuldig aan. Zij misleiden hun achterban door zich voor te doen als weldoeners, terwijl het achter de schermen vooral draait om het eigen zakelijk belang.

Platformen en influencers die viraal gaan met dit soort video's, gebruiken de situatie aan twee kanten om geld en aandacht te krijgen:

1. De dakloze is het hulpmiddel voor de video: Iemand die op straat leeft, heeft het zwaar en zoekt hulp. Als je zo'n persoon eten geeft met een draaiende camera erop, kan diegene bijna geen 'nee' zeggen. Je gebruikt iemands lastige situatie om likes, volgers en een goed imago te scoren.
2. Jongeren worden benut als geldmachine: Er wordt zogenaamd ingezet op het bereiken van een jongere doelgroep om hen te inspireren tot goeddoen. Maar onder die mantel der liefde worden deze jongeren ondertussen vooral benut als een nieuwe geldmachine. Ze worden via emotionele socialmedia-content aangezet om geld over te maken, terwijl maar liefst 19 procent van elke euro wordt ingehouden voor zogenaamde transactie- en administratiekosten.

Voor Merve Yikilmaz van het Leger des Heils is het duidelijk: "dit soort content doet meer kwaad dan goed."

Influencers beïnvloeden niet in jouw belang
Laat je niet voor de gek houden: de term influencer zegt het eigenlijk al. Hun werk is jou beïnvloeden. Niet om jou, het goede doel of de dakloze vooruit te helpen, maar om er uiteindelijk zelf beter van te worden, in de vorm van likes, bereik, imago en keiharde inkomsten voor zichzelf.

Donnie houdt 19 procent in, dat is heel veel geld

Om te vergelijken: als je ergens via internet geld overmaakt of doneert, kost dat meestal maar een paar procent (vaak tussen de 2,5 en maximaal 10 procent). Waar gaat die 19 procent bij Doedoennie dan naartoe?

Dat geld gaat naar het bedrijf erachter, de kantoorkosten en het maken van nieuwe filmpjes. Er zit ook gewoon een BV achter, Donature BV, een steward-owned organisatie die in opdracht van de stichting het Donnie-platform ontwikkelt en technisch onderhoudt zoals we op de website kunnen lezen.

• Is dat de bedoeling van de gift? Nee. Als een jongere 10 euro geeft aan een dakloze of een goed doel, verwachten zij niet dat er bijna 2 euro in de zakken van een commercieel marketing- en contentbedrijf of de influencer verdwijnt.
• Is dat duidelijk? Zelfs als het ergens vermeld staat tijdens het betalen, voelt het voor veel gevers als een nare verrassing (vaak achteraf).

Online donatieplatformen die wél waarde toevoegen

Betekent dit dat alle online donatieplatformen slecht zijn? Zeker niet. Goed ingerichte innovatieve donatieplatformen spelen juist een heel waardevolle rol in het landschap. Ze maken het makkelijk voor initiatieven en stichtingen om een breed publiek te bereiken en transparant geld op te halen.

Het grote verschil zit in hoe zo'n platform werkt:

• Eerlijke platformen rekenen reële, lage kosten en zijn volledig transparant over hun tarieven. Tarieven liggen meestal tussen de 0 tot maximaal 10 procent of je mag vrijwillig meer aan het platform doneren.
• Eerlijke platformen beschermen de waardigheid en privacy van gevers én ontvangers.
• Eerlijke platformen maken van doneren geen commerciële show waar een hoog percentage aan de strijkstok blijft hangen en het leed van anderen wordt benut voor eigen gewin.

Zoals Stichting Donateursbelangen eerder al toelichtte, dienen goed ontworpen donatieplatformen wel degelijk het geversbelang, mits ze de gever en de ontvanger centraal stellen in plaats van een eigen commercieel verdienmodel.

Waarom deze aanpak niet oké is

Echte hulp geven betekent dat je respect hebt voor de persoon die je helpt én eerlijk bent tegen de gever. Dat gaat bij deze videoverdienmodellen vaak mis op een paar punten:

• Geen echte keuze: Iemand op straat die honger heeft, denkt niet na over wat het betekent als dat filmpje over vijf jaar nog steeds op internet staat.
• Geld verdienen aan leed: Het leed van een ander, waaronder daklozen, wordt gebruikt als lokaas om content te maken waar het bedrijf of de influencer zelf aan verdient.
• Gevers en jongeren worden misleid: Jongeren die enthousiast worden gemaakt om mee te doen, denken dat hun geld direct naar de dakloze of het doel gaat, maar spekken ongemerkt een commercieel marketing- en contentbedrijf.

Echte hulp heeft geen camera nodig

Mensen op straat helpen is ontzettend belangrijk. Maar daar zijn in Nederland al heel veel goede organisaties en inloophuizen voor. Zij helpen daklozen elke dag opnieuw zonder camera op hun gezicht en zonder dat 19 procent van je donatie opgaat aan commerciële marketing, content of influencer-zakken.

Wil je echt iets goeds doen?

• Geef rechtstreeks aan echte opvangcentra of bekende hulporganisaties.
• Word vrijwilliger bij een inloophuis in de buurt.
• Geef direct zelf iets aan een dakloze zonder dat de camera draait
• Klik dit soort filmpjes op TikTok of Instagram gewoon weg en geef ze geen likes.

Het advies bij dit soort verdienmodellen is simpel: Doemaarnietdonnie.

Waarom wij dit delen: Het donateursperspectief

Vanuit Stichting Donateursbelangen bekijken en analyseren wij initiatieven, platformen en fondsenwervingsacties altijd primair vanuit het perspectief van de donateur en of het geld inzamelen ethisch plaatsvindt.

Onze missie is om gevers eerlijk uit te leggen wat er achter de schermen gebeurt bij inzamelingsacties. We laten zien of een initiatiefnemer, platform of influencer écht bezig is met de belangen van gevers en de hulpontvanger, of dat het uiteindelijk puur om eigen belang, PR of commercieel gewin draait. Eerlijkheid en transparantie vormen het fundament van vertrouwen in de goededoelensector. Als gever verdien je het om precies te weten waar jouw geld terechtkomt en wie er aan jouw goedheid verdient en of er mogelijk andere belangen geschaad worden.

Bronnen

• EenVandaag (Artikel & Tv-uitzending): Kritiek op populaire 'hulpvideo's' met daklozen: 'Is het voor de likes?'
• Stichting Donateursbelangen: Waarom online donatieplatformen het geversbelang dienen

Bijlage(n)

-

Jordan van Bergen

Directeur-bestuurder Stichting Donateursbelangen

"Dit blogitem is geschreven door een mens waarbij de inhoud mogelijk gedeeltelijk is verbeterd en aangevuld door en met behulp van kunstmatige intelligentie (AI)."

Media lightbox dialog. Press left and right arrow keys to navigate, Home key to go to the first item, and End key to go to the last item.